Gia công tiện là gì? Các phương pháp và quy trình tiện chuẩn
02-11-2025 83
Trong ngành cơ khí chế tạo, gia công tiện (Turning) giữ một vị trí then chốt, được xem là phương pháp cắt gọt cơ bản và phổ biến nhất để tạo ra các chi tiết máy.
Gia công tiện là gì?
Gia công tiện là phương pháp gia công cắt gọt vật liệu bằng cách làm cho phôi quay tròn và sử dụng dao cắt dịch chuyển tịnh tiến để loại bỏ phần vật liệu thừa, tạo ra các chi tiết có dạng tròn xoay.
Phương pháp này thường được sử dụng để chế tạo các chi tiết như trục, ren, ống, lỗ, hay mặt côn, và có thể được thực hiện trên máy tiện cơ truyền thống hoặc máy tiện CNC hiện đại để đạt độ chính xác và hiệu suất cao.
Vật liệu thường dùng cho phương pháp gia công tiện
- Kim loại
Một loạt các kim loại cho gia công CNC, với các ứng dụng trong nhiều ngành công nghiệp. Lý tưởng cho cả nguyên mẫu một lần và các bộ phận tùy chỉnh sử dụng cuối.
- Nhôm: Khả năng gia công và độ dẻo cao, tỷ lệ độ bền trên trọng lượng tốt.
- Thép không gỉ: Độ bền kéo cao, chống ăn mòn và chịu nhiệt.
- Thép nhẹ: Khả năng gia công và hàn cao, độ cứng cao.
- Đồng Thau: Ma sát thấp, độ dẫn điện tốt, vẻ ngoài màu vàng.
- Đồng: Độ dẫn nhiệt và dẫn điện tuyệt vời
- Thép hợp kim: Độ bền và độ dẻo dai cao, chống mỏi.
- Titan: Tỷ lệ độ bền trên trọng lượng tuyệt vời, được sử dụng trong ngành hàng không vũ trụ, ô tô và y tế.
- Nhựa:
Các bộ phận gia công bằng nhựa là một giải pháp thay thế tuyệt vời cho các bộ phận kim loại vì chúng nhẹ, dễ gia công hơn và thường ít tốn kém hơn.
- POM (Delrin/Acetal): Độ cứng cao, độ chính xác cao, ma sát thấp, dễ gia công.
- Nylon: Tính chất cơ học tuyệt vời, chịu nhiệt, chịu hóa chất và chịu mài mòn.
- ABS: Nhựa nhiệt dẻo thông dụng, chịu va đập, dễ gia công.
- PTFE (Teflon): Ma sát thấp, chịu được hóa chất và nhiệt.
- Polycarbonat: Độ bền cao, khả năng chịu va đập tuyệt vời, trong suốt.
- Polyetylen: Tỷ lệ độ bền trên trọng lượng tuyệt vời, chống va đập và thời tiết.
- Nhựa PVC: Khả năng chống chịu hóa chất và thời tiết tuyệt vời, độ bền tốt.
- PMMA (Acrylic): Nhựa cứng trong suốt thường được dùng thay thế cho thủy tinh.
- Polypropylen: Khả năng chống hóa chất tuyệt vời. Có loại an toàn cho thực phẩm.
.jpg)
Dung sai gia công tiện cần biết
Chúng tôi tuân thủ tiêu chuẩn ISO cho gia công CNC.
| Giới hạn cho kích thước danh nghĩa | Nhựa | Kim loại |
| 0,5mm* đến 3mm | ±0,1mm | ±0,05mm |
| Trên 3mm đến 6mm | ±0,1mm | ±0,05mm |
| Trên 6mm đến 30mm | ±0,2mm | ±0,1mm |
| Trên 30mm đến 120mm | ±0,3mm | ±0,15mm |
| Trên 120mm đến 400mm | ±0,5mm | ±0,2mm |
| Trên 400mm đến 1000mm | ±0,8mm | ±0,3mm |
| Trên 1000mm đến 2000mm | ±1,2mm | ±0,5mm |
| Trên 2000mm đến 4000mm | ±2mm |
Ưu điểm của phương pháp gia công tiện
Máy tiện tạo ra các bộ phận này một cách nhanh chóng, chính xác và có độ lặp lại tuyệt vời. Dưới đây là một số lợi ích của phương pháp gia công tiện CNC:
- Sự chính xác cao
Máy tiện CNC có thể thực hiện các phép đo chính xác và loại bỏ các lỗi của con người bằng cách sử dụng tệp CAD hoặc CAM. Các chuyên gia có thể mang lại độ chính xác cực kỳ cao bằng cách sử dụng máy móc tiên tiến, dù là để sản xuất nguyên mẫu hay hoàn thành toàn bộ chu trình sản xuất. Mọi vết cắt đều chính xác vì máy được sử dụng đã được lập trình. Nói cách khác, sản phẩm cuối cùng trong quá trình sản xuất giống hệt sản phẩm đầu tiên.
- Tính uyển chuyển
Trung tâm tiện có nhiều kích cỡ khác nhau để phù hợp với tính linh hoạt của ứng dụng của bạn. Việc điều chỉnh khá dễ dàng vì các tác vụ của máy này đã được lập trình sẵn. Người vận hành có thể hoàn thiện thành phần của bạn bằng cách thực hiện các điều chỉnh lập trình cần thiết cho chương trình CAM của bạn hoặc thậm chí xây dựng một thứ gì đó hoàn toàn khác. Do đó, bạn có thể tin tưởng vào cùng một công ty dịch vụ gia công CNC chính xác nếu bạn cần nhiều bộ phận độc đáo.
- Sự an toàn
Các công ty sản xuất tuân thủ các quy tắc và quy định an toàn nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn tuyệt đối. Vì máy tiện là tự động nên cần ít lao động hơn vì người vận hành chỉ ở đó để giám sát máy. Tương tự như vậy, thân máy tiện sử dụng các thiết bị bảo vệ kín hoàn toàn hoặc nửa kín để tránh các hạt bay ra khỏi vật phẩm đã được xử lý và giảm bớt tác hại cho người vận hành.
- Kết quả nhanh hơn
Khả năng xảy ra lỗi sẽ thấp hơn khi các tác vụ được lập trình chỉ định được thực hiện trên máy tiện CNC hoặc trung tâm tiện. Nhờ đó, chiếc máy này có thể hoàn thành quá trình sản xuất nhanh hơn mà không làm giảm chất lượng đầu ra cuối cùng. Cuối cùng, bạn có thể nhận được các thành phần cần thiết nhanh hơn so với các tùy chọn khác.
.jpg)
Những nhược điểm của quá trình gia công tiện cơ khí
Phương pháp gia công tiện cũng có một số nhược điểm bạn cần lưu ý:
- Chỉ cho phép các thành phần có thể xoay được
Vì việc tiện đòi hỏi phải quay phôi nên chỉ có thể xoay được các bộ phận có thể xoay được. Điều này có nghĩa là kích thước của các bộ phận có thể được tạo ra bằng cách tiện bị hạn chế.
- Các bộ phận có thể cần nhiều quy trình và máy móc
Tiện có thể chỉ là một quá trình được sử dụng để tạo ra một bộ phận. Nó thường được sử dụng kết hợp với các quy trình khác, có nghĩa là cần nhiều hơn một máy để tạo ra sản phẩm cuối cùng.
- Thiết bị đắt tiền
Máy tiện có thể đắt tiền, đặc biệt nếu là máy CNC. Ngoài ra, việc tiện cần thêm các phụ kiện và phụ kiện đi kèm, điều này làm tăng giá thành của thiết bị.
- Độ mòn của dụng cụ là đáng kể
Chuyển động quay lặp đi lặp lại có nghĩa là dụng cụ cắt bị mài mòn đáng kể.
- Nó tạo ra một lượng phế liệu đáng kể
Giống như hầu hết các quy trình gia công, tiện tạo ra kim loại phế liệu. Các mảnh kim loại được tạo ra từ hoạt động tiện được gọi là chip ở Bắc Mỹ và ở một số khu vực, chúng có thể được gọi là tiện.
Quy trình gia công tiện như thế nào?
Quá trình tiện CNC có thể khá phức tạp. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn bản phân tích từng bước, đơn giản hóa của quy trình, từ thiết kế đến sản xuất.
Các bước chung của tiện CNC là:
Bước 1: Chuyển đổi tệp thiết kế CAD sang chương trình CNC
Bước đầu tiên liên quan đến việc chuẩn bị tệp CAD để dịch sang ngôn ngữ máy tiện CNC. Điều này không liên quan đến lập trình nâng cao. Bạn phải có sẵn một số bản vẽ 2D cho thiết kế của mình. Trong trường hợp đó, bạn cần chụp những thiết kế này bằng điện tử bằng phần mềm như AutoCAD hoặc SolidWorks.
Sau khi có thiết kế điện tử ở định dạng tệp CAD, bạn có thể chuyển đổi nó sang chương trình CAM. Bạn cũng có thể sử dụng các công cụ phần mềm tương tự được đề cập ở trên để xuất bản vẽ ở định dạng CAM. Sau đó, kỹ sư sản xuất có thể sử dụng phần mềm để kiểm tra khả năng sản xuất của bộ phận đó.
Bước 2: Chuẩn bị máy tiện
Bước tiếp theo là thiết lập máy. Mặc dù hầu hết các quy trình đều được tự động hóa nhưng vẫn cần có người vận hành. Để chuẩn bị máy tiện CNC hiệu quả, bạn nên làm theo các bước sau:
- Hãy chắc chắn rằng bạn đã tắt nguồn. Quá trình gia công CNC có thể trở nên khá nguy hiểm. Vì vậy, bạn nên cẩn thận hơn và kiểm tra các công tắc nguồn.
- Cố định bộ phận vào khối. Mâm cặp có nhiệm vụ giữ chi tiết cố định trong quá trình tiện. Không tải đúng cách có thể nguy hiểm và có thể dẫn đến các bộ phận có kích thước sai.
- Tải tháp pháo công cụ. Một số công cụ liên quan đến thao tác tiện, vì vậy bạn phải đảm bảo rằng mình đang chọn đúng công cụ cho công đoạn hoàn thiện cụ thể của mình. Tháp pháo sẽ giúp chứa nhiều công cụ nhất có thể cùng một lúc để giúp bạn vận hành liền mạch.
- Đảm bảo hiệu chuẩn thích hợp. Bạn phải đặt dụng cụ và phôi theo đúng cách để đảm bảo rằng kết quả đạt được yêu cầu.
- Tải lên chương trình CNC. Bước cuối cùng trước khi bắt đầu thao tác là tải mã CNC vào máy.
Bạn cần ghi nhớ hai biến số ở giai đoạn này. Đầu tiên là tốc độ quay (tốc độ quay của phôi). Biến thứ hai là tốc độ tiến dao (tốc độ của dụng cụ cắt khi nó di chuyển dọc theo phôi quay).
Bước 3: Chế tạo các bộ phận tiện CNC
Bước cuối cùng là sản xuất phần mong muốn của bạn. Có nhiều thao tác tiện khác nhau mà bạn có thể chọn, tùy thuộc vào kết quả bạn mong muốn. Ngoài ra, độ phức tạp của bộ phận sẽ quyết định bạn sẽ có bao nhiêu chu kỳ. Tính toán thời gian chu kỳ sẽ giúp bạn biết thời gian cuối cùng dành cho thành phần đó, điều này rất quan trọng để tính toán chi phí.
Thông thường, thời gian chu kỳ quay sẽ bao gồm:
- Thời gian tải. Mặc dù đây là một phần của quá trình thiết lập nhưng một chu trình có thể yêu cầu một phương tiện khác để tải phôi lên máy.
- Thời gian cắt. Đây là thời gian cần thiết để cắt phôi. Tốc độ tiến dao và độ sâu cắt là những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian cắt.
- Thời gian nhàn rỗi. Bất kỳ hoạt động nào không liên quan đến việc cắt đều là hoạt động nhàn rỗi. Ví dụ: thay đổi cài đặt của tâm tiện, chuyển động của dụng cụ, v.v.
Kết quả của quá trình sản xuất sẽ phụ thuộc vào nguyên liệu thô được sử dụng. Một bộ phận làm từ nhựa sẽ khác về chức năng và độ nhám bề mặt so với bộ phận kim loại.

Các phương pháp gia công tiện phổ biến
Có nhiều loại công cụ tiện để tiện CNC. Kết quả là bạn có thể thực hiện một số thao tác trên phôi. Các hoạt động này được phân loại thành hoạt động bên ngoài và hoạt động nội bộ. Các thao tác bên ngoài giúp thay đổi đường kính ngoài của chi tiết. Mặt khác, các hoạt động bên trong làm thay đổi đường kính bên trong.
- Quay
Trong quy trình này, dụng cụ tiện một điểm di chuyển dọc theo mặt phôi để loại bỏ vật liệu và tạo thành các chi tiết khác nhau. Các tính năng mà nó có thể tạo ra bao gồm côn, vát, bậc thang và đường viền. Việc gia công các tính năng này thường xảy ra ở độ sâu cắt hướng tâm nhỏ, với nhiều đường cắt được thực hiện để đạt được đường kính cuối.
Tiện côn liên quan đến việc tạo ra các bề mặt hình nón bằng cách giảm dần hoặc tăng dần đường kính của phôi hình trụ.
- Quay cứng
Kiểu tiện này được thực hiện trên các vật liệu có độ cứng Rockwell C lớn hơn 45. Xử lý nhiệt trên vật liệu là rất quan trọng trước khi thực hiện quy trình này. Tiện cứng nhằm mục đích hạn chế hoặc thay thế các hoạt động mài truyền thống. Nó cạnh tranh thuận lợi với mài thô khi được sử dụng cho mục đích loại bỏ nguyên liệu. Tuy nhiên, nó có thể không phù hợp cho các hoạt động có kích thước và hình thức quan trọng.
- Đối mặt
Trong quá trình này, dụng cụ tiện một điểm sẽ di chuyển dọc theo đầu vật liệu. Bằng cách này, nó loại bỏ các lớp vật liệu mỏng, mang lại bề mặt phẳng mịn. Độ sâu của bề mặt thường rất nhỏ và việc gia công có thể diễn ra trong một lần gia công.
- Rãnh
Hoạt động này cũng bao gồm chuyển động xuyên tâm của dụng cụ tiện một điểm vào phía phôi. Do đó, nó cắt một rãnh có chiều rộng bằng dụng cụ cắt. Cũng có thể thực hiện nhiều vết cắt để tạo thành các rãnh lớn hơn chiều rộng của dụng cụ. Tương tự như vậy, một số nhà sản xuất sử dụng các công cụ đặc biệt để tạo các rãnh có hình dạng khác nhau.
- Khoan
Khoan loại bỏ vật liệu khỏi các bộ phận bên trong phôi bằng cách sử dụng mũi khoan tiêu chuẩn. Các mũi khoan này cố định trong tháp dao hoặc ụ sau của trung tâm tiện.
- Ren
Thao tác này sử dụng dụng cụ ren một điểm có mũi nhọn 60 độ. Công cụ này di chuyển dọc theo mặt phôi để cắt ren vào bề mặt bên ngoài của bộ phận. Thợ máy có thể cắt ren theo độ dài xác định, trong khi một số ren có thể yêu cầu thực hiện nhiều đường chuyền.
- Uốn cong
Quá trình này bao gồm việc cắt các mẫu răng cưa trên bề mặt phôi bằng cách sử dụng một công cụ tạo khía chuyên dụng. Mẫu này đóng vai trò nâng cao hình ảnh hoặc tay cầm.
- Doa
Hoạt động định cỡ này sẽ loại bỏ một lượng nhỏ kim loại khỏi lỗ đã được khoan. Nó giúp tạo ra các lỗ bên trong với đường kính chính xác. Ví dụ: khi bạn tạo một lỗ 6 mm bằng mũi khoan 5,98mm, bạn có thể dễ dàng đọc kích thước chính xác.
Ứng dụng của phương pháp gia công tiện cơ khí
Quá trình tiện và gia công CNC rất có lợi cho các lĩnh vực sản xuất khác nhau. Dưới đây chúng ta sẽ xem xét các ứng dụng của hoạt động tiện CNC.
- Công nghiệp ô tô
Hoạt động tiện CNC khá phổ biến trong sản xuất các bộ phận của ô tô giúp cải thiện chức năng của xe. Quá trình này tương thích với việc sản xuất các thành phần kim loại như khối xi lanh và các thành phần nhựa như thành phần bảng điều khiển.
- Công nghiệp điện
Tiện CNC phù hợp để tạo bảng mạch, trong số các thành phần điện khác. Vì đây là quy trình gia công cực kỳ chính xác nên sản phẩm có hiệu suất điện tử cao, đáp ứng mọi yêu cầu và thông số kỹ thuật.
- Ngành công nghiệp hàng không vũ trụ
Ngành hàng không yêu cầu một quy trình như tiện và gia công CNC vì nó có độ chính xác kích thước cao. Chúng thích hợp để thiết kế các bộ phận bằng thép cho tàu con thoi, ốc vít máy bay và các bộ phận bên trong.
Công ty Intech chuyên gia công tiện nhanh, chính xác, theo yêu cầu
Gia công tiện là một trong những bộ phận quan trọng nhất của ngành sản xuất, mang lại kết quả chính xác cho nhiều loại linh kiện. Tính linh hoạt và khả năng sản xuất của nó đảm bảo sản xuất quy mô lớn với kết quả giống hệt nhau.
Công ty Intech tự hào là đối tác tin cậy cung cấp dịch vụ gia công tiện với cam kết về chất lượng và tiến độ hàng đầu.
Chúng tôi chuyên nhận gia công các chi tiết tròn xoay với tiêu chí:
- Nhanh chóng: Đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm và quy trình sản xuất tối ưu giúp chúng tôi hoàn thành đơn hàng trong thời gian ngắn nhất, đáp ứng yêu cầu gấp của khách hàng.
- Chính xác tuyệt đối: Sử dụng hệ thống máy tiện CNC hiện đại, đảm bảo độ chính xác cao, khả năng lặp lại hoàn hảo và độ nhẵn bề mặt đạt tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe nhất.
- Theo yêu cầu linh hoạt: Intech nhận gia công đa dạng vật liệu (thép, inox, nhôm, đồng, nhựa kỹ thuật,...) và có khả năng sản xuất từ đơn hàng nhỏ, lẻ đến gia công hàng loạt theo bản vẽ và thông số kỹ thuật riêng biệt của khách hàng.
Hãy liên hệ với Intech ngay hôm nay để nhận tư vấn chuyên sâu và báo giá chi tiết cho các chi tiết tiện CNC của bạn!
- Hotline: 0966 966 205
- Địa chỉ: Lô 6, Cụm Công Nghiệp Lai Xá, Phường Tây Tựu, Thành Phố Hà Nội
- Email: sales@intech-group.vn